Page 169 - Demo
P. 169


                                    Milano, gjat%u00eb votimitp%u00ebr referendumin e2 qershorit 19462Toliati dhe De Gasperi (i pari dhe i dyti djathtas), me drejtues t%u00eb tjer%u00eb t%u00eb partive t%u00eb tyre, tetor 19451Kalimi nga diktatura fashiste n%u00eb demokraciPeriudha 1945-2000 p%u00ebrfaq%u00ebson nj%u00eb etap%u00eb vendimtare n%u00eb historin%u00eb e Italis%u00eb. Pas p%u00ebrfundimit t%u00eb Luft%u00ebs s%u00eb Dyt%u00eb Bot%u00ebrore, vendi u p%u00ebrball me shkat%u00ebrrime t%u00eb m%u00ebdha materiale, kriz%u00eb ekonomike dhe plag%u00eb t%u00eb thella shoq%u00ebrore. Megjithat%u00eb, gjat%u00eb gjysm%u00ebs s%u00eb dyt%u00eb t%u00eb shekullit XX, Italia arriti t%u00eb rind%u00ebrtohej, t%u00eb konsolidoj%u00eb demokracin%u00eb dhe t%u00eb b%u00ebhet nj%u00eb aktor i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm n%u00eb Evrop%u00eb. Sfidat kryesore q%u00eb shtroheshin n%u00eb procesin e transformimit t%u00eb Italis%u00eb nga diktatura n%u00eb demokraci kishin t%u00eb b%u00ebnin me %u00e7rr%u00ebnjosjen e fashizmit dhe rivendosjen e sistemit demokratik t%u00eb qeverisjes. P%u00ebr t%u00eb tejkaluar gjendjen e v%u00ebshtir%u00eb ekonomike, n%u00eb vitet 1944-1947 u krijuan disa qeveri t%u00eb bazuara n%u00eb koalicione t%u00eb gjera. U hodh%u00ebn hapa p%u00ebrpara n%u00eb reformimin e qeverisjes dhe rip%u00ebrt%u00ebritjen e administrat%u00ebs, si dhe p%u00ebr defashistizimin e saj. Gjithashtu, u mor%u00ebn masa p%u00ebr tejkalimin e v%u00ebshtir%u00ebsive ekonomike n%u00ebp%u00ebrmjet vendosjes s%u00eb tatimit mbi fitimet e luft%u00ebs, ndarjes s%u00eb tokave etj.Nj%u00eb hap vendimtar u nd%u00ebrmor n%u00eb vitin 1946, kur p%u00ebrmes nj%u00eb referendumi popullor, italian%u00ebt zgjodh%u00ebn t%u00eb shfuqizonin monarkin%u00eb dhe t%u00eb krijonin Republik%u00ebn e Italis%u00eb. Ky akt sh%u00ebnoi nj%u00eb moment t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm t%u00eb pjes%u00ebmarrjes qytetare dhe demokratike. N%u00eb vitin 1948 hyri n%u00eb fuqi Kushtetuta e re, e cila garantonte t%u00eb drejta themelore, liri civile dhe barazi para ligjit, duke reflektuar p%u00ebrvojat e dhimbshme t%u00eb diktatur%u00ebs dhe luft%u00ebs. Italia u rreshtua plot%u00ebsisht n%u00eb sistemin e aleancave diplomatike dhe ushtarake t%u00eb Per%u00ebndimit, q%u00eb do t%u00eb zyrtarizohej m%u00eb 1949, me hyrjen n%u00eb NATO. Italia e %u201cmrekullis%u00eb ekonomike%u201dN%u00eb vitet e pasluft%u00ebs, v%u00ebmendja u p%u00ebrqendrua n%u00eb rim%u00ebk%u00ebmbjen e ekonomis%u00eb, arritjen e standardit t%u00eb jetes%u00ebs s%u00eb paraluft%u00ebs dhe n%u00eb luft%u00ebn kund%u00ebr inflacionit. R%u00ebnd%u00ebsi t%u00eb ve%u00e7ant%u00eb n%u00eb k%u00ebt%u00eb drejtim pati %u201cPlani Marshall%u201d dhe ndihmat e marra n%u00eb kuadrin e tij.Politika ekonomike e qeverive italiane ishte e orientuar drejt nxitjes s%u00eb iniciativ%u00ebs private dhe kufizimit t%u00eb nd%u00ebrhyrjes s%u00eb shtetit n%u00eb ekonomi. Duke filluar nga gjysma e dyt%u00eb e viteve '50 dhe p%u00ebrgjat%u00eb viteve '60, ekonomia italiane sh%u00ebnoi nj%u00eb periudh%u00eb zhvillimi t%u00eb shpejt%u00eb, e cila njihet edhe si %u201cmrekullia 6.5 Italia 1945-2000Nga viti 1945 deri n%u00eb vitin 2015, Italia %u00ebsht%u00eb drejtuar nga plot 62 qeveri. Qeveria me jet%u00ebn m%u00eb t%u00eb shkurt%u00ebr ka qen%u00eb nj%u00eb prej qeverive t%u00eb kryesuara nga politikani shum%u00eb i njohur, Xhulio Andreoti (Giulio Andreotti, shtat%u00eb her%u00eb kryeminist%u00ebr), i cili ka q%u00ebndruar n%u00eb pushtet vet%u00ebm 9 dit%u00eb. Nga 62 qeverit%u00eb, vet%u00ebm dy prej tyre kan%u00eb p%u00ebrfunduar mandatin e plot%u00eb prej kat%u00ebr vjet%u00ebsh.Grimc%u00eb historike167
                                
   163   164   165   166   167   168   169   170   171   172   173